Kan een simpele bloedtest straks de behandeling van borstkanker verbeteren?
Met 13.000 nieuwe patiënten per jaar is borstkanker de meest voorkomende vorm van kanker. Elke verbetering in de behandeling kan levensreddend zijn. Eén van die verbeteringen kan komen van onderzoekers in de Daniel den Hoed Kliniek van het Erasmus Medisch Centrum. Ze werken aan een bloedtest waarmee chemotherapie succesvoller ingezet kan worden bij borstkanker.
“Er is een grote behoefte aan de bloedtest die we nu ontwikkelen”, zegt oncoloog en onderzoeksleider dr. Stefan Sleijfer. “Het kan een belangrijk instrument worden bij de keuze om chemotherapie vóór de borstkankeroperatie te geven. Deze chemotherapie vergroot bij sommige patiënten de kans dat de borst tijdens de operatie gespaard kan blijven en verkleint het risico dat de ziekte later terugkomt. Helaas niet bij alle patiënten. Waarom deze chemo bij de ene patiënt veel beter aanslaat dan bij de andere, weten we nu nog niet. Het onderzoek dat we nu uitvoeren, kan daarover belangrijke nieuwe inzichten opleveren.”
Nieuwe techniek ontwikkeld
“In het bloed van een kankerpatiënt bevinden zich circulerende tumorcellen, afgekort CTC’s”, vervolgt dr. Sleijfer. “Onlangs is ontdekt dat de hoeveelheid CTC’s in het bloed iets zegt over het effect van chemotherapie vóór de borstoperatie. Deze cellen hebben dus een voorspellende waarde. Helaas kan met de huidige bloedtest maar bij 20% van de borstkankerpatiënten de hoeveelheid CTC’s vastgesteld worden, terwijl ze naar schatting bij 60% tot 80% van deze groep patiënten in het bloed aanwezig zijn. Recent hebben we een nieuwe techniek ontwikkeld, waarmee CTC’s aangetoond kunnen worden die met de huidige bloedtest niet meetbaar zijn. Verder hebben we ontdekt dat de bloedtest waarschijnlijk nog waardevoller wordt, als we naast CTC’s ook het aantal circulerende endotheelcellen meten. Dit zijn cellen die zich aan de binnenkant van bloedvaten bevinden. Als er daar ook veel van in het bloed circuleren, lijkt dat ook iets te zeggen over het effect van de chemotherapie.
Méér borstsparende operaties
“We hebben aanwijzingen dat onze nieuwe bloedtest een stap vooruit betekent”, zegt dr. Sleijfer, “maar het is nog niet bewezen. Daarvoor gaan we de bloedtest nu bij een groep van 100 patiënten uitproberen. Als die test de vermoedens bevestigt, hebben we er een simpel en patiëntvriendelijk instrument bij om patiënten te selecteren voor een behandeling op maat. Daardoor kunnen hopelijk méér vrouwen een borstsparende operatie krijgen. Andere patiënten kan hierdoor mogelijk een onnodige chemotherapie bespaard blijven.”

Drijvende kracht achter de vooruitgang
Dr. Sleijfer is hoopvol over de vorderingen bij de behandeling van borstkanker. “We zetten steeds kleine stapjes. Maar gemeten over een langere periode zijn de verbeteringen heel duidelijk. De biologische inzichten vermeerderen zich snel. Daardoor kunnen we borstkankerpatiënten steeds beter op maat behandelen. Hoe meer onderzoek we kunnen doen, hoe sneller dat gaat. Daarom roep ik iedereen op om KWF Kankerbestrijding te steunen en te blijven geven voor onderzoek. Donateurs vormen samen een drijvende kracht achter de vooruitgang in de strijd tegen kanker.”